เครื่องเคียง

   โหรพา
   ชื่อวิทยาศาสตร์ Ocimum basilicum Linn.
   วงศ์ LABIATAE
   ชื่อสามัญ Sweet Basil, Common Basil
   ชื่ออื่นๆ อิ่มคิมขาว (ฉาน-แม่ฮ่องสอน)

   ไม้ล้มลุก สูง 0.๕-๑ เมตร ลำต้นเป็นสี่เหลี่ยม กิ่งอ่อนสีม่วงแดง ใบ ใบเดี่ยว ออกตรงข้าม รูปไข่หรือรูปรี กว้าง ๓-๔ เซนติเมตร ยาว ๔-๖ เซนติเมตร ปลายแหลม โคนมน ขอบจักเป็นฟันเลื่อยห่างๆ ดอกสีขาวหรืดชมพูอ่อน ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง ยาว ๗-๑๒ เซนติเมตร ใบประดับสีเขียวอมม่วงจะคงอยู่เมื่อเป็นผล กลีบดอกโคยเชื่อมกัน ปลายแยกเป็น ๒ ส่วน เกสรตัวผู้ ๔ อัน ผล ขนาดเล็ก

นิเวศวิทยา ถิ่นกำเนิด เอเชีย แอฟริกา ขึ้นดีในดินร่วน แดดจัด
ออกดอก ตลอดปี
ขยายพันธุ์ เมล็ด ปักชำกิ่ง
ประโยชน์ ใบสด มีน้ำมันหอมระเหย เช่น methyl chavicol และ linalool ฯลฯ ขับลมแก้ท้องอืดเฟ้อ ใช้เป็นอาหาร แต่งกลิ่นอาหาร แต่งกลิ่นสำอางบางชนิด เมล็ดเมื่อแช่น้ำจะพองเป็นเมือก เป็นยาระบาย เนื่องจากไปเพิ่มจำนวนกากอาหาร (bulk laxative)

กระเพรา
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Ocimum sanctum linn.
วงศ์ LABIATAE
ชื่ออื่น : กระเพราแดง กระเพราขาว (ภาคกลาง) ก่ำก้อขาว ก่ำก้อดำ กอมก้อขาว กอมก้อดำ (เชียงใหม่-ภาคเหนือ) ห่อตูปลู ห่อกวอซู (กะเหรี่ยง-แม่อ่องสอน)
ลักษณะทางพฤษศาสตร์
ต้น เป็นไม้ล้มลุก แตกกิ่งก้านสาขา สูง 30 - 60 ซม. โคนลำต้นค่อนข้างแข็ง ตามลำต้นมีขน ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปรี กว้าง 1-3 วม. ยาว 2.5-5 ซม. ปลายแหลมหรือมน โคนแหลม ขแบจักฟันเลื่อยและเป็นคลื่น แผ่นใบมีขน ดอก เป็นแบบช่อฉัตร ออกบริเวณปลายยอดและปลายกิ่ง ยาว 8-10 ซม. ประกอบด้วยดอกเล้กๆ ออกเป็นวงรอบแกนช่อเป็นชั้นๆ ก้านดอกยาว 2-3 มม. และกางออกตั้งฉากกับแกนช่อ กลีบเลี้ยงโคนติดกันเป็นรูปคล้ายระฆัง ปลายแยกเป็น 2 ส่วน ส่วนบนมีกลีบเดียวค่อนข้างกลม ส่วนกลางแยกเป็น 4 แฉก ปลายแหลมเรียว ด้านในเกลี้ยง ด้านนอกมีขนตามโคนกลีบ กลีบดอกสีขาว หรือขาวปนม่วงแดง ด้านบนมี 4 กลีบ ด้านล่างมี 1 กลีบ ขนาดยาวกว่าด้านบน ตรงกลางกลีบเว้าตื้นๆ ปลายกลีบม้วนพับลง ผล แห้งแล้วแตกออก เมล็ด เล็ก รูปไข่สีน้ำตาล มีจุดสีเข้มเมื่อนำไปแช่น้ำเปลือกหุ้มเมล็ดพองออกเป็นเมือก
สรรพคุณ
ใบ บำรุงธาตุไฟธาตุ ขับลมแก้ปวดท้อง แก้ลมตานซาง แก้จุกเสียด แก้คลื่นเหียนอาเจียน และขับ

ถั่วฝักยาว
   เป็นผักที่อุดมไปด้วยกากใยไฟเบอร์มีคุณสมบัติในการช่วยลดคอเรสเตอรอลในเส้นเลือดอุดมไปด้วยวิตามินซีดูดซับธาตุเหล็กได้ดีการรับประทานดิบๆจะทำได้รับวิตามินซีมากก่อนปลุกจะต้องมีการฉีดยาป้องกันเพราะเป็นผักที่หนอนและแมลงชอบนิยมปลูกไว้ริมรั้วบางรายปลูกไว้ไร้ค้างเกิดจากการผสมระหว่างถั่วพุ่มกับถั่วฝักยาววัตถุประสงค์ เพื่อให้มีลำต้นแข็งแรง ฝักยาว
   อายุการเก็บเกี่ยวประมาณ55-75วันขึ้นอยู่กับพันธุ์ที่ปลูกเก็บโดยใช้มือเด็ดหรือกรรไกรตัดทยอยเก็บทุกๆ2-4วันโดยทั่วไปจะเก็บได้10-20ครั้งหลังจากการเก็บฝักสดชุดแรกควรพ่นสารป้องกันแมลงและหนอนมาเจาะทำลายต้นและดอก

ใบแมงลัก
บทบาท ของใบแมงลักดูเหมือนจะเป็นแค่เครื่องเคียง หรือแต่งหน้าแต่งกลิ่นเท่านั้น แท้จริงแล้วใบแมงลักมีฤทธิ์ทางยา คือ ช่วยขับลมเป็นยาระบายอ่อนๆและมีเบตาแคโรทีนสูง ส่วนต่างๆของแมงลักสามารถมาแยกทำยาได้ โดยเฉพาะในส่วนใบและลำต้น หากรับประทานสดๆจะช่วยป้องกันเลือดออกตามไรฟัน ขับลม ขับเหงื่อ น้ำคั้นจากใบสดใช้รับประทานแก้หวัดและหลอดลมอักเสบได้  สำหรับเมล็ดถ้ารับประทานเมล็ดแห้ง แบบไม่ต้องแช่น้ำสักประมาณ 2 ช้อนโต๊ะ จะช่วยดูดซึม แก้โรคเบาหวานได้

ผักแพรว (Polygonum odoratum Lour.)
ชื่ออื่น      ผักไผ่  (ภาคเหนือ)  พริกบ้า (ภาคกลาง) จันทร์แดง(นครศรีธรรมราช)
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
                ต้น  ไม้ล้มลุกปีเดียว  สูง 30-35 ซม.ลำต้นทอดเลื้อยไปตามพื้นดิน  และมีรากงอกออก
                     ตามส่วนที่สัมผัสกับดิน
                ใบ   ใบรูปหอก  ขอบใบเรียบ  ปลายแหลม  ฐานใบรูปลิ่ม ใบกว้าง2-3 ซม. ยาว5.5-8
                      ซม.
                ดอก  เป็นดอกช่อ  ดอกช่อขนาดเล็กสีขาวนวลหรือสีชมพูม่วง
                เมล็ด  ขนาดเล็กมาก
การขยายพันธุ์  ปักชำ  เมล็ด
ฤดูกาลเก็บส่วนขยายพันธุ์    ตลอดปี
สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในการเจริญเติบโต   เติบโตได้ดีในที่ชื้นแฉะ
การใช้ประโยชน์   
     ทางอาหาร  ใสกับลาบ ช่วยดับกลิ่นคาว  หรือรับประทานเป็นผักสด
   ทางยา    ช่วยเจริญอาหาร  ช่วยขับลมในกระเพาะอาหาร  ใบคั้นผสมกับแอลกอฮอล์ แก้กลากเกลื้อน ผื่นคัน
ฤดูกาลที่ใช้ประโยชน์    ตลอดปี

กลับไป ขนมจีน 7 สี